Thuê thầy phong thuỷ ở Việt Nam: một buổi xem nhà gồm những gì và cần hỏi gì trước khi trả tiền
Trả lời ngắn: một buổi xem phong thuỷ nhà ở thông thường gồm đo hướng bằng la bàn, đối chiếu với tuổi gia chủ, góp ý vị trí cửa, bàn thờ, bếp, giường, và có khi chọn ngày khởi công hay nhập trạch. Trước khi trả tiền nên hỏi rõ thầy theo trường phái nào, phí trọn gói gồm những gì, có ghi lại kết quả bằng văn bản không, và thầy có bán vật phẩm hay không. Ai gieo nỗi sợ rồi bán ngay cách giải thì nên dừng.
Ở Việt Nam, nghề xem phong thuỷ không có chứng chỉ hành nghề bắt buộc nào. Người giỏi và người bán hàng đội lốt đều gọi mình là thầy. Vì vậy người thuê cần tự đặt khung cho buổi làm việc.
Một buổi xem nhà thường làm những gì
Tuỳ người, nhưng một buổi xem cho nhà đang ở hoặc sắp xây thường có các phần sau:
- Đo toạ hướng: đứng ở giữa nhà hoặc trước cửa chính, đặt la bàn, ghi số độ. Thầy cẩn thận sẽ đo vài lần, tránh xa xe máy, khung sắt, tủ lạnh vì kim bị lệch.
- Lấy tuổi gia chủ: năm sinh âm lịch, giới tính, đôi khi cả ngày giờ sinh nếu theo tứ trụ.
- Vẽ sơ đồ: chia mặt bằng thành các cung, xem cửa, bếp, phòng ngủ, nhà vệ sinh, bàn thờ rơi vào cung nào.
- Góp ý bố trí: nên quay bếp hướng nào, kê giường ra sao, bàn thờ đặt ở đâu, cửa có cần lệch đi không.
- Chọn ngày: động thổ, đổ mái, nhập trạch, an vị bàn thờ. Phần này thuộc về lịch pháp, nhiều thầy làm kèm.
Nếu nhà đang xây, buổi xem tốt nhất là lúc còn trên bản vẽ. Đổi vị trí bếp trên giấy tốn vài phút; đổi khi đã đi đường ống ga, đường thoát nước là chuyện tốn tiền và công.
Câu nên hỏi trước khi thuê
- Thầy theo trường phái nào? Bát trạch, Huyền không, hay kết hợp. Người trả lời rõ được thường hiểu mình đang làm gì.
- Phí tính thế nào, gồm những gì? Một lần đến nhà hay cả quá trình xây, có chọn ngày không, có đi lại nhiều lần không.
- Có giao kết quả bằng văn bản không? Một tờ sơ đồ ghi số độ, các cung và góp ý giúp gia đình bàn bạc lại sau, và để so với kiến trúc sư.
- Thầy có bán vật phẩm không? Bán không có gì sai, nhưng cần biết trước để đánh giá lời khuyên có bị kéo về phía món hàng hay không.
- Nếu góp ý mâu thuẫn với kết cấu thì sao? Người làm nghề đàng hoàng sẽ nói ngay: phần kết cấu nghe kỹ sư.
Ranh giới giữa thầy phong thuỷ, kiến trúc sư và kỹ sư
Thầy phong thuỷ không chịu trách nhiệm về độ an toàn của cầu thang, tải trọng sàn hay thông gió nhà vệ sinh. Kiến trúc sư lo công năng và ánh sáng, kỹ sư kết cấu lo móng, cột, dầm, sàn. Khi một lời khuyên đụng tới việc đục tường chịu lực, dời cột, đổi vị trí cầu thang hay nâng thêm tầng, nó đã ra khỏi phạm vi phong thuỷ.
Chuyện giấy phép cũng vậy. Mở thêm cửa ra lối đi chung, xây lấn sang khoảng lùi, đổi mặt tiền trong khu đã có quy hoạch là những việc cần hỏi cơ quan quản lý xây dựng hoặc luật sư nếu có tranh chấp. Một hướng "đẹp" không đáng để đổi lấy rắc rối pháp lý.
Dấu hiệu của người bán hàng hơn là người xem nhà
Các mánh sau đây lặp đi lặp lại, người viết đã nghe kể từ nhiều gia đình khác nhau:
- Gieo nỗi sợ trước: "nhà này âm khí nặng", "năm nay gia chủ có hạn lớn", rồi chưa đầy năm phút sau là bài thuốc.
- Càng đắt càng linh: tượng nhỏ không đủ, phải loại lớn; đá thường không được, phải loại "đã khai quang ở chùa xa".
- Giục quyết nhanh: "phải làm trước rằm", "để qua tháng là muộn".
- Đòi giữ bí mật: "đừng nói cho ai biết kẻo mất linh". Bí mật làm người mua không hỏi được ý kiến người khác, đó mới là mục đích.
- Bán dịch vụ không có điểm dừng: lễ giải hạn này kéo theo lễ khác, mỗi lần một khoản.
Gặp một trong những dấu hiệu này, cứ lịch sự cảm ơn và nói gia đình cần bàn thêm. Người làm nghề thật không giận vì câu đó.
Khi nào không cần thuê thầy
Với căn hộ thuê, nhà đã ở ổn định nhiều năm, hay chỉ muốn kê lại phòng khách, phần lớn câu hỏi có thể tự trả lời bằng kiến thức cơ bản: bếp không đối diện thẳng chậu rửa, giường không kê dưới dầm, bàn thờ không sát nhà vệ sinh, cửa không mở thẳng vào gương lớn. Những quy tắc này cũng trùng với cảm giác dễ chịu và an toàn thông thường.
Thuê thầy hợp lý hơn khi sắp xây hoặc sửa lớn, khi gia đình có người lớn tuổi tin vào phong thuỷ và cần một người ngoài nói để cả nhà yên lòng, hoặc khi chọn ngày cho những việc lớn như nhập trạch.
Giữ quyền quyết định trong tay gia đình
Lời khuyên phong thuỷ là một ý kiến, không phải mệnh lệnh. Gia đình có thể nhận phần hợp lý, bỏ phần quá tốn kém, và cân nhắc với ý của kiến trúc sư. Ghi chép lại các góp ý, so với một người thứ hai nếu cần, và đừng ký hay chuyển khoản cho bất cứ gói "giải hạn" nào ngay trong buổi đầu.
Một mẹo nhỏ: hỏi thầy giải thích lý do của từng góp ý bằng lời thường. Nếu câu trả lời chỉ là "sách dạy thế" mà không nói được vì sao, hãy xếp góp ý đó vào nhóm tham khảo.
Chuẩn bị gì trước buổi xem
Để buổi làm việc gọn, nên chuẩn bị bản vẽ mặt bằng từng tầng có ghi kích thước, năm sinh âm lịch của các thành viên chính, danh sách những chỗ cả nhà đang băn khoăn, và một la bàn nếu muốn tự đo lại sau. Người lớn tuổi trong nhà nên có mặt, vì nhiều quyết định về bàn thờ cần ý họ.
Nếu cần một đơn vị nhận xem trọn gói, có thể tham khảo mục dịch vụ phong thuỷ và dùng chính danh sách câu hỏi ở trên để hỏi trước khi đặt lịch.